Vrijwilligers Nathalie, Herman, Nicole, Thierry, Nanny, Annelies en Saartje.
Thuis kuisen, dat vind niet iedereen altijd plezant. Maar de vrijwilligers van het Museum Plantin-Moretus wel. Want het museum is tot 4 december gesloten voor renovatiewerken.
En vrijwilligers zijn bezig alle zalen van boven tot onder te poetsen. Daardoor zijn de zalen haast onherkenbaar. Want om alle reeds gepoetste objecten te vrijwaren van stof door de werkzaamheden, zijn in één zaal de muren van boven tot onder behangen met witte doeken. In de drukkerij zijn alle drukpersen volledig ingepakt als superkado’s.
Een indrukwekkende sierschouw wordt door Thierry heel voorzichtig met een klein borsteltje en nadien een regelbare museumstofzuiger bewerkt. Boven het houtwerk en onder de voegen tussen de eeuwenoude tegels.
Gladde kaften van boeken worden door Saartje met een microvezeldoekje opgekuist. Voor de randen en de vouwen gebruikt ze een zachte borstel.
Stem mee voor een groene gevel <<–
Het Museum Plantin-Moretus is genomineerd door Vertilab voor financiële ondersteuning om de winkelgevel op de hoek van het Vrijdagmarktstraatje en de Steenhouwersvest te vergroenen.
Het museum plant een gevel met plantensoorten vol nectar en als oase voor insecten en vogels midden in de stad. En fraai om naar te kijken als je voorbij wandelt, ook niet onbelangrijk.
Wat kan je doen? Ga naar Veftilab en ga naar onder tot C2–MUSEUM PLANTIN-MOREETUS ANTWERPEN VRIJDAGMARKT en dan onderaan naar VERSTUUR MIJN STEM. Zo simpel. Maar doe het nu, want nu donderdag 12 november is de laatste dag dat je kan stemmen.
Enige Erfgoedmuseum
Behoudsmedewerkster Annelies (tweede van rechts op de coverfoto): begeleidt de 7 vrijwilligers van de 30 die vandaag aan de slag zijn. En met zichtbaar plezier. “Want vrijwilligers in het museum, da’s als een familie.” vertelde me ooit een vrijwlliger. Direct contact met een historische schoorsteenmantel, een beeld of een kostbaar oud boek uit het museum dat door Unesco als enige museum als Erfgoedmuseum is erkend, is de museumbezoeker niet gegeven. De vrijwilligers nu wel. En het plezante onderlinge contact van verschillende generaties is erg verrijkend.
“Hier poetsen is niet hetzelfde als thuis schoonmaken”
Neerdwarrelend stof
Behoudsmedewerkster Annelies: “In heel wat zalen liggen houten plankenvloeren. Als je erop loopt, dwarrelt het stof tussen de spleten naar beneden. Dat hecht zich onder meer vast aan de wandtapijten van de lagere verdieping. Maar spleten mogen niet met siliconen worden gedicht, maar met stroken Japans papier, zodat het gebouw kan blijven ademen. Die papiersoort, bewerkt in de kleur van de houten vloeren, is erg sterk, heeft een lange vezel, ademt maar houdt stof tegen.”
Papier van den AVA
Alle gepoetste objecten moeten worden afgedekt met lakens of delicaat zijdepapier. Maar dat bleek wel erg duur. Er werd gezocht naar een haalbaar alternatief. Dat bleek, tot hilariteit van de groep, eenvoudig tafelpapier te zijn dat je op grote rollen kan kopen in den AVA.
Maandelijkse controlerondes
Behoudsmedewerkster Annelies coördineert de poetsactie en stuurt de vrijwilligers aan: “Vuil en insecten zijn gevaarlijk voor de collectie. Zilvervisjes zijn verzot op papier, kledingmotten en tapijtkevers zijn dan weer gevaarlijk voor textiel. Daarom houden we de insecten in huis nauw in het oog. In het wild ruimen ze vuil en kadavers op, da’s hun levensdoel. Maar soms komen er insecten van buiten binnengestapt, en dan moeten wij ervoor zorgen dat die geen problemen veroorzaken. We voeren maandelijkse controlerondes uit en proberen stofnesten te vermijden. Maar de vorige grote kuis dateert van 2016. In England gaan de meeste historische huizen dicht tijdens de wintermaanden. Men poetst dan alles op. In België kennen we zo’n schoonmaaktraditie niet. Wij hebben enkel de wekelijkse sluitingsdagen en ochtenden om grondig schoon te maken. De sluiting van de voorbije maanden was een unieke kans om alles grondig onder handen te nemen.”
Ook het stof van de raamkozijnen wordt door Nicole vakkundig met borstel en stofzuiger verwijderd. Nanny staat op een laag trapladdertje. “Ik doe het in 3 stappen: eerst gebruik ik een vod die ik in een speciaal sopje steek. Daarmee poets ik voorzichtig het ruitje. Nadien neem ik een andere vod die ik met water bevochtig en veeg ik alles schoon. Tot slot neem ik een derde, droge vod. Daar lap ik het behandelde stukje glas mee droog. En dat ruitje per ruitje. Het is geduldwerk”
Vernieuwde museumervaring
Noteer alsvast nu meteen in uw agenda: 5 en 6 december 2026 wordt een gratis feestelijk openingsweekend met livemuziek, workshops, salonsessies, lezingen, rondleidingen, sfeerbeheer en nog veel meer. Openingsuren Museum van 10 tot 17 uur. Openingsuren Feesttent 10 tot 22.30 uur
Bezoekers zullen worden verwelkomd als vrienden aan huis. Via een bezoekersapp, subtiele projecties, zaalteksten en inspirerende quotes uit de archieven kan je de verhalen achter de familie, het bedrijf en de boeken ontdekken. In verschillende zones kunnen bezoekers zelf de handen uit de mouwen steken en zich laten portretteren door Rubens. Voor het eerst kan je de keuken binnenwandelen en een 18e eeuwse recept proeven. Klik hier voor het volledige programma.
Vrijwilligers Rudi, Paul en Harry controleren nog eens de kopie van de eeuwenoude Albionpers die ze op wieltjes hebben gezet. Want deze pers is dikwijls de attractie op verschillende evenementen. Ze is reeds verschillende keren in Sint-Andries geweest. En ook op de boekenbeurs Boektopia in Antwerpen stal ze de show. En van 20 tot 21 november staat ze voor Grafixx in de Studio en in het Steen op 28 en 29 november.